Jaki jednak byłby los kraju rządzonego despotycznie, gdyby tyran, wyższy ponad wszelkie prawa, nie musiał bać się sztyletów? Okropna alternatywa wystarczająca w zupełności, by zademonstrować, co to są instytucje, w których zbrodnię należy uważać za przeciwwagę władzy.
Złożyłam hołd Katarzynie II udając się do jej wiejskiej siedziby (Carskiego Sioła). Pałac i ogród urządzone są z wielkim kunsztem i wspaniałością. Chociaż był to zaledwie dzień pierwszy września, powietrze było już bardzo zimne i dziwne wrażenie sprawiały kwiaty południa, szarpane północnym wiatrem.
Wszystko, co wiemy o Katarzynie II jako władczyni, wzbudza dla niej podziw i nie wiem, czy Rosjanie nie zawdzięczają bardziej jej niż Piotrowi I szczęśliwego przeświadczenia, że są niezwyciężeni, przeświadczenia, które tak bardzo przyczyniło się do ich sukcesów. Urok kobiecy łagodził działanie władzy i nadawał odcień rycerskiej galanterii sukcesom, które odnosiła.
| |
|